محمد حسن دهقانی: در آخرین نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد اغلب کشورهای حاضر به این نکته اظهار داشتند که دوران یکجانبهگرایی پایان یافته و دنیا دیگر به شیوهای که یک کشور دستور بدهد و دیگران موظف به اطاعت باشند، اداره نمیشود.
در این میان نکته جالب توجه در خصوص نشست اخیر، خروج مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا از نشست به خاطر بیان صحبتهای حاضرین است که نشان از انزوای ایالات متحده در این نشست حتی در میان همپیمانان خود داشت؛ در ادامه نیز موضعگیری محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اینکه یا باید بر سازمان ملل متحد و شورای امنیت قانون جنگ حاکم باشد یا باید به قوانین بین المللی احترام بگذاریم هم، بسیار به جا و دارای اهمیت بود .
در این راستا، پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ، آمریکا با پیش گرفتن سیاستهایی که به طور خلاصه تحت عنوان سیاست مشروعیتزدا از اقدامات جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود، در عرصه عمل رسیدن به سیاست فشار حداکثری را در دستور کار خود قرار داد و بهانه آن نیز بازگشت به اقتدار ایالات متحده بود.
در همین راستا، خروج از بسیاری از معاهدات چندجانبه مثل برجام از سوی این کشور نیز در ادامه راهبرد بازگشت به اقتدار این کشور تحلیل و بررسی میشود. در گزارش پیش رو اقدامات اخیر ایالات متحده در دو حوزه کلان تحت عنوان «اقدامات انجام شده در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی» و «شورای امنیت سازمان ملل متحد» برنامهریزی شده و همچنین مباحث فنی هستهای تحت عنوان «ایمنی هستهای» مورد بررسی قرار گرفته است.
در پی مطرح شدن برخی ادعاها از سوی سفیر آمریکا در نشست شورای حکام، غریب آبادی نماینده دائم ایران در آژانس انرژی اتمی گفت: اقدامات قهری یکجانبه و غیرقانونی دولت آمریکا علیه ایران و کشورهای دیگر، نشانگر این است که این دولت هیچ احترامی برای هنجارها و اصول حقوق و روابط بین الملل قائل نیست.
وی افزود: گزارشات آژانس گواهی میدهد که ایران به تمامی تعهدات خود در رابطه با عدم اشاعه پایبند است، در حالی که ایالات متحده آمریکا برای اجرای تعهدات خود ذیل ماده شش NPT در خصوص خلع سلاح هستهای، حتی یک گام کوچک هم بر نداشته است.
نماینده دائم ایران در آژانس انرژی اتمی همچنین با بیان اینکه «سند بررسی وضعیت هستهای ایالات متحده» نیز گواه دیگری برای تداوم رویکرد تهاجمی هستهای این کشور است، اضافه کرد: این رژیم از این سلاح علیه مردم ژاپن استفاده کرده و سایر کشورها را نیز در مورد استفاده احتمالی از آن تهدید میکند.
وی ادامه داد: علاوه بر این، آمریکا سرمایهگذاری زیادی در تضعیف چارچوبهای چندجانبه انجام میدهد، مقامات سازمانها و دیوانهای بین المللی را در صورت همراه نبودن در مسیر آمریکا تحریم میکند، از نهادهای چندجانبه خارج میشود یا حق عضویت خود به برخی از آنها را قطع میکند تا آنها را در مقابل سیاستها و تدابیر ضد آمریکایی مرعوب کند.
اعمال محدودیت یا تحریم به هر شکل ممکن بر تأمین دارو، به ویژه در این شرایط بحرانی که تمام جهان از جمله ایران با ویروس کرونا درگیر هستند، نقض آشکار حق سلامتی و حق حیات است. این اقدام، همچنین در تضاد آشکار با دستور موقت دیوان بینالمللی دادگستری است که از ایالات متحده میخواهد همه موانع صادرات آزاد کالاهای بشردوستانه به ایران را از میان بردارد.
در مورد اطلاعات منضم به نامه ۲۱ می (اول خرداد) ۲۰۲۰ آژانس که به آن اشاره شده باید گفت که تصاویر ماهوارهای ارائه شده، حاوی اطلاعات منطقی و متقنی که بتواند به عنوان مبنایی برای اثبات مشروعیت درخواستهای آژانس قرار گیرد، نیست؛ علاوه براین، آژانس انرژی اتمی فاقد استدلالهای منطقی کافی است که در همین خصوص میتوان به استفاده از ادبیاتی نظیر «احتمال وجود»، «استفاده یا ذخیره احتمالی» و «انجام احتمالی فعالیتهای مرتبط هستهای» اشاره داشت.
باید ذکر کرد که همه موضوعهای باقیمانده گذشته در مورد برنامه هستهای ایران، توسط قطعنامه ۷۲/۲۰۱۵ شورای حکام در ۱۵ دسامبر (۲۵ آذر) ۲۰۱۵ مورد بررسی قرار گرفته و بسته شدهاند.
متأسفانه، بیش از دو دهه پس از تصویب این معاهده، دستیابی به هدف اصلی آن یعنی پایان دادن به توسعه و پیشرفت سلاحهای هستهای، دست نیافتنیتر شده است.
با ابراز تأسف از اینکه اخیراً جامعه بینالمللی شاهد رویکرد مخربی در مورد خلع سلاح هستهای و معاهدات عدم اشاعه توسط برخی کشورهای هستهای بوده است، نوسازی و آزمایش سلاحهای هستهای، معاهده ان. پی. تی به عنوان سنگ بنای خلع سلاح هستهای و رژیم عدم اشاعه و همچنین صلح و امنیت بین المللی را تهدید میکند.
در همین راستا، پرتاب اخیر موشکهای بالستیک بین قارهای قادر به حمل چندین کلاهک هستهای (M۵۱) توسط یک زیردریایی فرانسوی در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۰، با تعهدات بین المللی فرانسه ناسازگار است.
خروج یکجانبه و غیرقانونی از بسیاری از موافقتنامههای بینالمللی از جمله معاهده آسمانهای باز، پیمان موشکهای هستهای میان برد و برجام، به سیاستی رویهای برای ایالات متحده تبدیل شده که نه تنها مغایر با چندجانبهگرایی است، بلکه صلح و امنیت بینالمللی را نیز تضعیف میکند.
سفیر و نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی هستهای در اظهاراتی بیان کرد که مسئولیت اولیه در زمینه ایمنی و امنیت هستهای به عهده همه کشورهای عضو است و ملاحظات در زمینه ایمنی هستهای نباید فرآیند استفادههای صلح آمیز از فناوری هستهای را مخدوش کند. همچنین ملاحظات مربوط به امنیت هستهای نباید استفادههای صلحآمیز از فناوری هستهای از جمله از طریق اجرای برنامههای همکاریهای فنی (TC) را مخدوش کند.
آژانس مطابق اساسنامه در خصوص موضوعات مختلف ازجمله حفظ اسناد و اطلاعات محرمانه و همکاری در زمینه ارتقای سطح ایمنی هستهای متعهد است . نماینده ایران درآژانس دراین خصوص بارها از وضعیت اتمی اسراییل اظهار نگرانی کرده و از آژانس خواسته است که به این نگرانیها خاتمه دهد.
این رژیم به هیچ یک از معاهدات منع سلاحهای کشتار جمعی نپیوسته و امکان کاربرد و توسعه سلاحهای هستهای را کنار نگذاشته است. اسراییل نیز با کمک آمریکا ؛ فرانسه و انگلیس به صدها کلاهک های اتمی دست یافته و تنها دارنده سلاح اتمی درخاورمیانه است.
در این راستا تلاش گستردهای صورت میگیرد تا ملتهای جهان قانع شوند که آمریکا پیشرو مبارزه با تهدیدهای جهانی در موضوع سلاح هستهای است؛ در حالیکه واقعیت خلاف این نظر را نشان میدهد. اقداماتی نظیر گنجاندن موضوع تروریسم هستهای دراستراتژی هستهای آمریکا، به این کشور امکان خواهد داد که دست به تفسیر گسترده از مفهوم تهدیدات هسته ای بزند و به این بهانه در امور سایر کشورها دخالت کند.
در معاهده ان. پی. تی ، سه اصل اساسی «خلع سلاح عمومی»،« عدم گسترش تسلیحات اتمی»،«استفاده صلح آمیز از فنآوری هستهای» مطرح است. از میان این سه اصل، آمریکا و سایر دارندگان سلاح اتمی تاکید ویژهای بر عدم گسترش تسلیحات اتمی دارند، چراکه با این اصل میتوانند استفاده صلحآمیز دیگر کشورها از انرژی هستهای رابه بهانههای مختلف محدود کنند و با این کار از اصل مهم خلع سلاح جهانی که مورد توجه وتاکید جامعه بین الملل است، دور شود.
بر اساس قطعنامه شورای حکام، ایران باید اجازه بازرسیها را به این نهاد بدهد که در صورت موافقت پرونده شکل دیگری پیدا کرده و بسته میشود؛ اگر ایران این اجازه را صادر نکند براساس بند 30 ماده 12 اساس نامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدیر کل گزارش جدید عدم همکاری تنظیم و برای تصمیمگیری مجدد به شورای حکام می فرستد که در نهایت اگر به تصویب کلیه اعضاء رسید به شورای امنیت ارجاع داده میشود.
در همین رابطه بیشتر بخوانید؛
ظریف، شورای امنیت را خلع سلاح کرد
اگر پایان تحریم تسلیحاتی ایران رقم بخورد،شکست ترامپ است
چرا باید با هزینه سنگین پای میز مذاکره برویم؟
دو اولویت مهم ایران تا انتخابات آمریکا/سخنرانی ظریف دست برتر ایران را نشان داد
310311/23