خبرگزاری مهر، گروه استانها: شهرستان زیرکوه با توجه به شرایط و موقعیت طبیعی خاص آن و با جاذبههای طبیعی و تاریخی مانند وجود سنگ شجر، آثار تاریخی افین و کویر همتآباد، مقصدی جذاب برای گردشگران و هنرمندان است.
این شهرستان علاوه بر جاذبههای گردشگری متنوع و منحصر به فرد چون کویر زیبای همتآباد، دره و روستای تجنود، غار و دره پهلوان، درخت سرو ۱۳۰۰ ساله روستای استند، مسجد جامع روستای افین، دارای سنگهای شجری است که به دلیل بالا بودن کیفیت آنها ارزش بسیاری دارند.
در سفر به شهرستان زیرکوه در یکی از روزهای سال جدید، به همراه سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی زیرکوه همراه میشدیم تا با حضور در مناظر طبیعی و تاریخی آن در حالی که باران ملایمی در حال باریدن است و باد خنکی وزیدن گرفته از تماشای این مناظر زیبا برای لحظاتی هم که شده لذت ببریم.
فرآوری ۵۰ درصد سنگهای شجر
در ادامه از عباس حبیبی درباره سنگهای شجری این شهرستان سوال میکنیم که به دست صنعتگران این دیار فرآوری میشوند و او میگوید: در گذشته سنگ شجر به صورت خام از شهرستان زیرکوه خارج میشد اما در حال حاضر با آموزش هنرمندان محلی، بیش از ۵۰ درصد این سنگها در این شهرستان فرآوری میشود و بقیه آن به صورت خام به فروش میرسد.
در ادامه در حالی که هنوز نم نم باران ادامه دارد به همراه سید احمد برآبادی، حبیبی و دوستان فیلم بردار و عکاس راهی خانه یکی از هنرمندان این شهرستان میشویم که در شهر حاجی آباد به تراش سنگ در کارگاه کوچک خود مشغول است.
وی با روی باز پذیرای ما میشود و در ابتدای صحبت از وجود سنگهای ارزشمند تزئینی در نقاط مرزی این شهرستان سخن میگوید.
حسن غلامی از اولین کسانی در این شهرستان است که در سال ۱۳۹۶ با شرکت در دوره آموزشی تراش سنگ که توسط نمایندگی میراث فرهنگی این شهرستان برگزار شد، به جای خام فروشی سنگ شجر، همه همت خود را برای فرآوری این سنگها به کار گرفت.
وی در ادامه به این نکته اشاره میکند که کشاورزان سنگهای شجر را از منطقه مرزی بمرود و در فصل زمستان که کار کشاورزی کمتر است، برداشت میکنند که هر چند در گذشته این سنگها روی زمین بودند اما امروزه باید با استفاده از پیکور آنها را از عمق ۸ تا ۱۰ متری زمین برداشت کنند و با توجه به کیفیت زیاد سنگهای این منطقه ارزش این سنگها هم از سنگهای دیگر مناطق استان بیشتر است به طوری که فردی با فروش یک سنگ به قیمت ۱۴ میلیون تومان، دستگاهی برای فرآوری سنگهای خود خریداری کرده است.
خام فروشی و کاهش ارزش سنگ
غلامی با تاکید بر اینکه خام فروشی سنگهای شجر سبب کاهش ارزش این سنگها میشود افزود: هر چند به کارهای دیگری هم مشغول هستم اما به دلیل علاقهای که به این کار دارم، با خرید دستگاههای فرآوری سنگ شجر این کار را دنبال میکنم.
به گفته وی هر چند سنگهای با نام علی و محمد هم در بین سنگهای این منطقه یافت میشود اما ۹۹ درصد سنگهای موجود در این شهرستان سنگ شجر است که بعضی از آنها چون مه آلود یا دودی هستند باید با استفاده از دستگاه مربوط سفید شوند.
وی در ادامه با بیان اینکه ترکهایی هم که در بعضی از سنگها وجود دارد را با بهره گیری از تجربه و با دستگاه میگیرم و از چند دستگاه برای برش و براق کردن آنها استفاده میکنم گفت: با توجه به اینکه همه دستگاههای مربوط به فرآوری این سنگها را دارم، در مدت زمان ۳ تا ۵ دقیقه فرآوری یک سنگ شجر را با بهره گیری از سمبادههای ۲۰۰، ۴۰۰، ۸۰۰، ۱۰۰۰، ۱۰۰۰ و ۵۰۰ و ۲۰۰۰ برای براق کردن سنگها، انجام میدهم و سنگهای ضعیفی را که با سمباده نمیتوان براق کرد را هم در دستگاه مخصوصی میریزیم تا در مدت ۲ تا ۳ روز با لرزشهای که این دستگاه دارد، براق شوند که برای انجام این کار حداقل ۲ تا ۳ هزار سنگ باید در این دستگاه ریخته شود و اگر تعداد سنگها کمتر باشد، داخل دستگاه به جای سنگ ساچمه میریزیم.
غلامی در ادامه به این نکته اشاره میکند که در سالهای بسیار دور این سنگها را با خرما عوض می کردهاند.
هزینه ۲۸ میلیون تومانی
وی همچنین از هزینه حدود ۲۸ میلیون تومانی در هر ماه برای خرید لوازم مورد نیاز میگوید و میافزاید: مجموعه با ارزشی از این سنگها را به دلیل مشکل مالی مجبور شدم که بفروشم.
به گفته غلامی حداقل برای ایجاد کارگاه فرآوری سنگ ۲۰۰ میلیون تومان و برای خرید سنگ هم حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان نیاز است.
وی برایمان از برش سنگهای شجر بر اساس سایه و لایههای آنها سخن میگوید و یادآور میشود که با توجه به حساسیت بسیار زیاد این سنگها، غفلت برای لحظهای سبب کاهش ارزش آنها میشود