محققان میگویند افرادی که شبها دیر به خواب میروند و دیر بیدار میشوند، بیشتر در معرض خطر افسردگی هستند. پژوهش آنها ما را به درک علت این امر نزدیکتر کرده است.
براساس گزارش BBC، محققان دانشگاه ساری (Surrey) در انگلستان برای بررسی ارتباط ساعت خواب و افسردگی، از 546 نفر نظرسنجی کردند. در پرسشنامه آنها نوع ساعت زیستی شبانهروزی یا «کرونوتایپ» افراد مشخص شد: کرونوتایپ درواقع ساعت زیستی و چرخه خواب و بیداری فرد را نشان میدهد.
فقط 38 نفر از شرکتکنندگان سحرخیز بودند؛ کرونوتایپ 252 نفر شبانه بود و 256 نفر نیز چرخه خواب و بیداری متوسط داشتند. ازآنجاییکه میانگین سنی شرکتکنندگان حدود 20 سال بود، این توزیع کرونوتایپها جای تعجب نداشت؛ معمولاً افراد در پایان سالهای نوجوانی خود به کرونوتایپ عصرگاهی و شبانگاهی تمایل دارند در اواخر زندگی نیز کرونوتایپ افراد به صبح متمایل میشود.
«سایمون ایوانز»، عصبشناس دانشگاه ساری، میگوید:
«کرنوتایپ دیرهنگام که «شبزندهدار» یا «جغد شب» نیز شناخته میشود، تمایلی بیولوژیکی است که ترجیح میدهیم عصرها فعال باشیم و دیرتر بخوابیم و دیرتر بیدار شویم. کرونوتایپ پایهای ژنتیکی دارد؛ بنابراین جغدشب بودن یک گرایش بیولوژیکی طبیعی است.»
شرکتکنندگان همچنین به سؤالاتی درباره کیفیت خواب، نشخوار فکری (تمایل به تمرکز بر احساسات و افکار منفی)، افسردگی، تمرکز حواس و مصرف الکل پاسخ دادند. به گفته محققان، افرادی که شبها دیر میخوابند، علائم افسردگی بسیار بیشتری نسبت به همتایان خود دارند. البته تحقیقات قبلی نیز کرونوتایپ دیرهنگام را با ریسک بیشتر افسردگی مرتبط کرده بود و اکنون این پژوهش آن را بیشتر تأیید میکند.
گاهی ممکن است افسردگی باعث کرونوتایپ شبانگاهی شود: فرد انگیزهای برای بیدار شدن زودهنگام در صبح نداشته باشد یا در پایان روز افکار منفی نگذارند راحت به خواب برود.
محققان به افرادی که شبها نمیخوابند یا به دلایلی نمیتوانند خواب شبانه معمولی داشته باشند، توصیه میکنند مهارتهای ذهنآگاهی را در خود تقویت کنند: توانایی مشاهده افکار و احساسات صرفنظر از آنکه مثبت یا منفی هستند و «توصیف» این افکار؛ اینکه فرد بتواند روی احساسات و افکار خود برچسب بگذارد تا بهتر بتواند آنها را درک کند.
محققان دریافتند افرادی که سحرخیزند، ذهنآگاهترند. البته محققان میگویند شاید ذهنآگاهی خود به کیفیت خواب مربوط باشد؛ زیرا خواب بهتر خستگی، بیتوجهی و سرگردانی ذهن را کاهش میدهد و به افراد امکان میدهد بهتر روی زمان حال تمرکز کنند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال PLOS One منتشر شده است.